Chết

Cái chết vẫn luôn ngự trị, dù bạn có muốn hay không.
Thế nhưng, không phải ai cũng biết điều đó. Có người biết vậy, nhưng lại không chấp nhận. Đôi khi chúng ta sống như thể chúng ta sống hoài sống mãi.

Tỉnh thức và hạnh phúc

David. I. Miller phỏng vấn Jack Kornfield 

Giác Kiến dịch

Với tất cả những gì diễn ra trong cuộc sống bận rộn của con người, khái niệm “sống trong hiện tại” của Phật giáo dường như là một mục tiêu đáng theo đuổi nhưng có vẻ quá lý tưởng. Nghe thì hay đó - bạn có thể nói vậy - nhưng ai có thời gian đâu mà “sống trong hiện tại”? Thế nhưng, kiên nhẫn thực tập ý thức những gì đang diễn ra, ngay bây giờ và ở đây, sẽ mang lại những kết quả không ngờ.

* * *

Jack Kornfield là một thiền giả và tác giả nổi tiếng. Kornfield có nhiều năm kinh nghiệm dạy phương pháp sống tỉnh thức, đặc biệt là nghệ thuật sống tỉnh thức giữa những thử thách và cám dỗ của thế giới hiện đại. Kornfield hiện nay đã 60 tuổi, đã từng tu tập ở các tu viện Phật giáo ở Thái Lan, Ấn Độ và Miến Điện. Ông là tác giả của các tập sách “A Path With Heart” - Con đường từ tâm, “The Art of Forgiveness, Lovingkindness, and Peace” - Nghệ thuật tha thứ, thương yêu và hạnh phúc, “Meditation for Beginners” - Bước đầu hành thiền” và nhiều tác phẩm khác.

Chúng tôi vừa có cuộc trò chuyện với Kornfield tại khu vườn quê của Spirit Rock, một trung tâm thiền ở Marin County mà Kornfield là một trong những người sáng lập.

 I

D. I. Miller: Chúng ta hãy bắt đầu câu chuyện với câu hỏi căn bản nhất: Tỉnh thức là gì và tại sao tỉnh thức quan trọng?

Kornfield: Tỉnh thức là khả năng ý thức trọn vẹn về chính mình, về sự sống của chính mình, là khả năng học từ sự sống ấy. Chúng ta sử dụng phần lớn thời gian trong ngày cho các hoạt động tự phát. Lái xe, chúng ta biết là mình lái xe chứ không phải không, nhưng đến khi cho xe dừng lại bên đường, chúng ta mới chợt nhận ra rằng, “Ủa, tôi tới đây rồi sao? Tôi đâu có biết là tôi đang lái xe đâu.” Thế nhưng, khi chúng ta ý thức, mọi thứ trở nên đẹp lạ, nghĩa là, chúng ta thấy có không gian đủ cho những vui buồn được mất của mình, tất cả đều diễn ra một cách yên ắng.

Kinh nghiệm thiền tài tử: Nhớ, tưởng và quán

Từ sau khóa thiền cuối năm 2013 tại Phương Thảo Am, các bạn mới học thiền mạnh dạn chia sẻ kinh nghiệm của mình mà không ngại đúng sai. Tốt cũng chia sẻ mà xấu cũng chia sẻ. Tốt chia sẻ để người khác biết và có thể thử nếu thích. Xấu chia sẻ để người khác biết và tránh, nếu không muốn phí sức phí thời gian.

Từ đó, những bạn đến Phương Thảo Am tập thiền cởi mở hơn trong chia sẻ. Chúng tôi gọi những điều được chia sẻ đó là kinh nghiệm thiền tài tử. Chúng tôi tạm gọi là “tài tử” với nghĩa là những kinh nghiệm nghiệp dư của những người thích thì tập thử chơi chứ chưa biết mô tê gì về thiền đạo hay Phật đạo cả. Đó là những kinh nghiệm abc về thiền. Và cũng như các bạn, những gì chúng tôi chia sẻ với các bạn cũng chỉ là kinh nghiệm thực tập của người mới bắt đầu mà thôi. Những kinh nghiệm đó cũng là những kinh nghiệm nghiệp dư vậy. 

Với tinh thần đó, chúng tôi chia sẻ với các bạn nội dung trao đổi của Phật tử Ngọc Thủy Hoàng Thị Quang, chuyên viên xét nghiệm, nguyên giảng viên trường Đại Học Tây Nguyên, và Sư Giác Kiến, người chăm sóc vườn thiền Phương Thảo Am, Buôn Ma Thuột, cùng sự có mặt của nhiều học viên trong buổi học thiền tại Phương Thảo Am ngày 5/4/2014 vừa qua. Chúng tôi xin cảm ơn sư Giác Kiến, anh Duy Thịnh, cô Huỳnh Huệ, cô Hoàng Quang đã dành thời gian ghi lại âm thanh, hình ảnh, phiên tả, đọc lại, hiệu chỉnh và cho phép chia sẻ nội dung này.
---------
Nhớ, tưởng và quán

Phật tử Ngọc Thủy tại Phương Thảo Am, ảnh Huỳnh Huệ

Hỏi: Sống, có muôn điều cần suy nghĩ. Khi ngồi tu thiền, tâm tĩnh lặng, con suy nghĩ tốt hơn. Vậy con có thể suy nghĩ trong khi ngồi thiền không ạ?

Đáp: Trong quá trình thực hành thiền, các luồng tư tưởng thường kéo đến làm cho mình phải suy nghĩ theo. Đặc biệt, những luồng tư tưởng mạnh thường đến và buộc mình phải suy nghĩ. Có đúng vậy không?
Khi tu thiền, chúng ta ngồi để suy nghĩ thì không ổn. Mà chúng ta chỉ ngồi và để tâm trống rỗng, không nghĩ gì hết, như vậy cũng không ổn. Nếu chúng ta ngồi chỉ để tâm trống rỗng thì đó không phải là pháp thiền của Phật giáo. Nếu ngồi để suy nghĩ thì đó cũng không đúng với con đường thiền mà đức Phật dạy.
Phần đông chúng ta thường rơi vào trường hợp thứ hai này. Tức là chúng ta ngồi để suy nghĩ và chúng ta gọi là tư duy, là quán chiếu. Có lẽ khái niệm “tư duy tu” hoặc “suy nghĩ trong sự tĩnh lặng” xuất phát từ cách hiểu từ “quán” trong Phật giáo như vậy, và chúng ta gọi thực hành như vậy là thực hành thiền quán.

Chúc Xuân

Đón Xuân này, xin kính chúc đại gia đình mình AN LẠC và TINH TẤN nhé.

Nguyễn Văn Xuân - Người khơi dậy hồn xứ Quảng

Từ nhỏ, tôi nghe cha tôi kể nhiều về làng Phong Lệ. Có nhiều chuyện rất thú vị, nhưng tiếc là cha tôi kể không rõ ràng và trí nhớ tôi cũng kém. Vì thế, mỗi lần tôi đọc đâu đó được câu chuyện giống như cha tôi kể, tôi như người được nhận lại của bị đánh rơi.
Đọc bài "Nguyễn Văn Xuân - Người khơi dậy hồn xứ Quảng" của GS. Trần Hữu Tá là một trường hợp như thế.
Dù chỉ mới đọc được một ít bài viết của GS. Trần Hữu Tá và được gặp ông hai lần, tôi kính ông như một bậc thầy lớn. Về nhà văn Nguyễn Văn Xuân, tôi hoàn toàn chưa biết.
Còn về chuyện xưa, đó là câu chuyện về bản lĩnh của Ông Ích Khiêm, người làng Phong Lệ, mà nhà văn Nguyễn Văn Xuân đã kể và thầy Trần Hữu Tá ghi lại ở cuối bài viết này. Đây là câu chuyện đáng nhớ!
--------------------------
Nguyễn Văn Xuân - Người khơi dậy hồn xứ Quảng
Trần Hữu Tá
Nguồn: http://www.vanhoanghean.com.vn/chuyen-muc-goc-nhin-van-hoa/nhung-goc-nhin-van-hoa/nguyen-van-xuan-nguoi-khoi-day-hon-xu-quang

Nhà văn Nguyễn Văn Xuân

Tôi hơi ngạc nhiên khi thấy nhà sử học Dương Trung Quốc không gọi Nguyễn Văn Xuân là “nhà Quảng Nam học”như nhiều người,mà ông trân trọng bớt đi một chữ: nhà Quảng học.

Một thoáng ngạc nhiên ấy nhanh chóng qua đi.Dương Trung Quốc rất có lý. Nguyễn Văn Xuân là con dân đất Quảng Nam, cả đời say mê viết về nơi chôn nhau cắt rốn,điều đó ai cũng thấy. Nhưng ông đã viết với một nội lực học thuật sung mãn, thành công trong nhiều phương diện lĩnh vực, thể loại khác nhau, khiến bất cứ ai đọc ông đều phải tâm phục khả năng “bác văn cường ký” (hiểu biết rộng, sức nhớ khoẻ) của vị học giả này. Vì thế gọi là “nhà Quảng học” là đúng, vì bao gồm được cả hai đặc điểm, hai giá trị đó.

Tôi đến với những tác phẩm đầu tay của ông cũng khá tình cờ. Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh và tôi tham gia biên soạn bộ sách đồ sộ Tổng tập văn học Việt Nam trên 50 tập của Ủy ban khoa học xã hội. Chúng tôi được giao 2 tập 30A – 30B, tập trung giới thiệu “Văn xuôi hiện thực giai đoạn 1939-1945”. Tìm kỹ trong Thư viện Quốc gia, Thư viện Ủy ban Khoa học xã hội, Thư viện Viện văn học…ở Hà Nội cũng kiếm được một lượng tác phẩm kha khá. Chưa yên tâm, đầu năm 1978 chúng tôi sục sạo trong các thư viện công và cả các tủ sách rất phong phú của những người bạn mới tại thành phố Hồ Chí Minh. Rất mừng, vì ở đây còn lưu trữ được nhiều báo xuất bản trước 1945 như Tiểu thuyết thứ bảy, Ích hữu, Trung Bắc chủ nhật, Thanh Nghị, Phổ thông bán nguyệt san v.v…và phát hiện ra những truyện ngắn hay, lạ của Văn Cao, Lê Tam Kỉnh, Nguyễn Văn Xuân…Riêng về Nguyễn Văn Xuân, chúng tôi tìm được 2 truyện ngắn của ông đăng trên Tiểu thuyết thứ bảy: Ngày giỗ cha (số ra 26/6/1943) và Ngày cuối năm trên đảo (số ra đầu tháng 1/1945).

Sống bình an để thiết lập bình an

Giác Ngộ Online

Sống bình an để thiết lập bình an Các hoạt động phục vụ cho hoà bình và công bằng xã hội luôn gắn liền với sự bình an từ nội tâm của con người. Theo quan điểm Phật giáo, muốn đóng góp cho hoà bình, trước tiên mỗi người cần phải sống an bình và hoà hợp trong gia đình cũng như trong cộng đồng của mình. Sở dĩ người viết muốn nói lên điều này là vì nó liên quan đến những lời kêu gọi của các nhà hoạt động chống chiến tranh xưa nay. Những lời kêu gọi hoà bình trước công chúng đôi lúc còn mang nhiều chất liệu sân giận, chấp trước và tham muốn. Đó là vì tức giận các nhà lãnh đạo đã gây nên chiến tranh, là chấp trước vào các khuôn khổ và giáo điều về thiện và ác, và cho rằng chỉ có quan điểm của mình là đúng. Nhưng tiếc rằng những quan điểm được cho là đúng, lại không dựa trên cái nhìn bao quát và sâu sắc, không thấy được bản chất quan hệ hỗ tương của sự vật hiện tượng. Họ lại hô hào để nhiều người cùng hưởng ứng các cuộc biểu tình “vì hoà bình” của mình. Đó là vì họ mong muốn tiêu diệt những nhà lãnh đạo chiến tranh; và điều có nghĩa là một hình thức bạo động mang nhãn hiệu hoà bình đã xuất hiện.

Vượt qua cái đau khi ngồi thiền

Nội dung này được chia sẻ nhiều lần trong các buổi hướng dẫn thiền cho những người mới thực tập. Tôi ghi lại và luôn muốn giữ bài này như một kỷ niệm nhắc nhớ những ngày tôi theo Thầy mở các thời tập thiền tại Tịnh xá Ngọc Pháp và Tịnh xá Ngọc Quang. Chắc các bạn có tham gia các buổi tu thiền đầu tiên tại 2 tịnh xá này không thể quên được nỗ lực của Trưởng lão Giác Dũng trong việc quyết tâm làm sống lại đạo thiền trong giáo hội Khất sĩ. Và chắc các bạn cũng khó quên những giờ gồng mình để ngồi cho hết thời ngồi thiền trong những buổi tập đầu tiên. Về nỗ lực của Trưởng lão, cũng như nỗ lực của những người học thiền với Trưởng lão, có nhiều điều cần được viết ra. Ngay sau những buổi tập tu đầu tiên, tôi có nói với Trưởng lão là tôi sẽ từ từ viết về phương pháp thực hành thiền dựa trên những trải nghiệm thực tế. Chưa viết được gì thì Trưởng lão đã đi. May mà có bài "Cảm nhận cái đau khi ngồi thiền" này được viết sớm và được Trưởng lão đọc và đích thân Trưởng lão đặt bút sửa những từ ngữ chưa chuẩn. Đây là nguyên bài mà Trưởng lão đã đọc và sửa. Tôi muốn lưu những cảm nhận này ở đây như một kỷ niệm là vì vậy. 

Trong phần hai của bài viết này, tôi thử gợi ý một vài cách để vượt qua cái đau khi ngồi thiền. Với những gợi ý nhỏ này, tôi hy vọng những bạn mới bắt đầu tập ngồi thiền có hướng vượt qua cái đau, và các bạn có ý muốn ngồi thiền tự tin tham gia các khóa thiền mà không để nỗi sợ đau chân làm chướng ngại cắt mất duyên lành. 

Đây là những chia sẻ chủ quan và rất giới hạn, có gì chưa đúng, rất mong quý vị có kinh nghiệm thực hành và hướng dẫn chỉ dạy thêm.

------------------------------------  
1. Cảm nhận cái đau khi ngồi thiền
Khi ngồi thiền với tư thế kiết-già hay bán kiết-già, đau chân là một điều không thể tránh khỏi. Những ai muốn ngồi lâu 1 tiếng, 2 tiếng hay lâu hơn nữa, cơn đau đôi khi là một thử thách, làm cho tâm không thể tập trung được. Ngoài các cơn đau nảy sinh ở chân, có người đôi khi lại phải đối mặt với những cơn đau bất thường nảy sinh ở lưng, ở hông, ở vai, ở dạ dày khi ngồi thiền. Mỗi người có một cách cảm nhận về những cái đau này và ngộ ra các nguyên nhân của chúng. Và đây là một chia sẻ về điều đó.

Giáo dục đúng hướng phải đặt nền tảng trên tỉnh thức

Lời người dịch: Richard Brady là nhà Tư vấn Giáo Dục của tổ chức Minding Your Life Inc. Ông là thành viên sáng lập Mạng Lưới Giáo Dục Tỉnh Thức Mindfulness in Education Network. Giáo dục đúng hướng phải đặt nền tảng trên tỉnh thức là bài dịch từ bản tiếng Anh Realizing True Education with Mindfulness, bài tham luận của Richard Brady tại Hội Nghị Phật Giáo Quốc Tế tại Hà Nội nhân Đại Lễ Vesak 2551/2008 (United Nations Day of Vesak Celebrations, 13-14 May 2551/2008). Chúng tôi đã dịch bài viết này để đăng trong kỷ yếu Hội Nghị với tựa đề Để Có Một Nền Giáo Dục Lý Tưởng Qua Con Đường Tỉnh Thức. Bài viết Realizing True Education with Mindfulness nay được tác giả hiệu đính và đăng trong tạp chí khoa học Journal of the Sociology of Self-knowledge, Vol. VI, Issue 3, 87-98 với cùng tựa đề. Nhận thấy tầm quan trọng của bài viết trong giáo dục Phật giáo nói riêng và trong ngành giáo dục nói chung, đồng thời cũng nhận ra một số lỗi trong lần dịch trước, chúng tôi xin dùng bản đăng trên tạp chí Journal of the Sociology of Self-knowledge để dịch lại và chia sẻ cùng bạn đọc. Nhân đây, tôi xin cảm ơn quý thầy cô đã giới thiệu cho tôi bài viết rất hay này của Richard Brady và yêu cầu tôi dịch cho kỷ yếu Hội thảo. Nhờ dịch bài này mà tôi học được rất nhiều điều hay từ giáo pháp của Đức Phật và từ tác giả. Tôi cũng xin cảm ơn các bạn mà tôi không tiện nêu tên ở đây đã giúp tôi nhận ra một số lỗi trong dịch thuật khi tôi mới bắt đầu dịch. Trong bài này, dịch sát nghĩa cái tựa vẫn là việc khó, nên tôi đành dịch thoát. Ngoài ra, còn có chỗ nào không ổn, rất mong bạn đọc chỉ giúp.  

Nội dung chính của bài viết: Giáo dục đúng hướng phải là giáo dục có mục đích đánh thức người học tự hiểu biết mình và hiểu biết thế giới xung quanh. Là người học Phật, chúng ta có thể xây dựng một nền giáo dục như vậy dựa trên giáo lý Bảy Yếu Tố Giác Ngộ của Đức Phật. Bài viết này bàn về những chướng ngại đang tồn tại trong nền giáo dục hiện đại cản trở quá trình phát triển bảy yếu tố giác ngộ và đề xuất các biện pháp có thể vượt qua các chướng ngại đó bằng con đường tỉnh thức.

---------------------------

Giáo dục đúng hướng phải đặt nền tảng trên tỉnh thức

Richard Brady

Giác Kiến dịch

Ngày nay giáo dục ở tuổi đầu đời được xem là giai đoạn quyết định nhất cho thành tựu của mỗi người trong tương lai. Trong khi đó, quá chú trọng những tựu trong tương lai lại là sự cản trở cho yếu tố thứ nhất trong bảy yếu tố  giác ngộ, làm mất đi niềm vui trong hiện tại. Học sinh càng ngày càng mất đi niềm vui do tâm lý cạnh tranh và chia rẽ trong học sinh. Vì học sinh tin rằng hạnh phúc có thể đạt được trong tương lai phụ thuộc vào những gì các em có thể đạt được trong hiện tại, các em nỗ lực học liên tục, rút ngắn thời gian nghỉ ngơi và vô tình đánh mất giá trị của yếu tố giác ngộ thứ hai, đó là thư giãn. Do có quá nhiều bài tập phải làm, quá nhiều hoạt động phải tham gia, và lòng lúc nào cũng mong chờ thành tích sẽ đạt được, khả năng tập trung của học sinh - yếu tố thứ ba - yếu đi.

Biết dừng lại là hạnh phúc

Chẳng có ai cả
Có một cuốn sách mỏng, có tựa là Chẳng có ai cả. Tác giả cuốn sách là thiền sư Ajahn Chah, do một người Việt sưu tầm và soạn dịch. Tôi có đọc qua vài trang nhưng không nhớ lắm. Tôi chỉ mường tượng và suy đoán rằng, thiền sư Ajahn Chah không nói có ai hay không có ai trong hay ngoài cuốn sách. Điều thiền sư muốn nói là tinh thần chẳng có ai cả. Đó là tinh thần không chấp dính vào một con người thực thể nào, dù ta hay người.

(Bài này đã đăng trên Nội san Vô Ưu số 55, Kỷ niệm Đức Phật Thích Ca Mâu Ni Thành Đạo PL. 2558 / DL. 2014).

Quay về trong tỉnh thức

Trưởng lão Sumedho | Giác Kiến dịch

Một trong những điều tôi suy tư và thấy lợi ích cho mình là hãy bắt đầu mọi việc ngay bây giờ và ở đây, ngay chỗ mà ta đang đứng. Chúng ta nên bắt đầu ngay bây giờ và ở đây để có khả năng nhận ra thân thể, tình cảm và tâm thức mình ra sao ngay trong giây phút hiện tại, thay vì bắt đầu từ chỗ “Thầy Sumedho dạy hãy lắng nghe tiếng vọng thinh không mà con đâu có nghe gì đâu – Ngài muốn nói gì với tiếng vọng thinh không?” Tiếng gọi thinh không là chuyện khác. Điều quan trọng ở đây không phải là tiếng vọng thinh không hay bất cứ điều gì khác, mà là nhận chân sự thật như nó đang là ngay bây giờ. Vì vậy, dù quý vị đang ở trong bất cứ trạng thái tâm thức nào, ví dụ đang phân vân không biết Thầy Sumedho đang nói gì, nếu quý vị đang ý thức được rằng quý vị đang suy nghĩ như vậy, đó chính là tỉnh thức.